Wat is collectief ontslag?

12 mei 2020

U bent genoodzaakt te reorganiseren. Is er dan altijd sprake van collectief ontslag? Nee. Er is sprake van collectief ontslag als voldaan is aan de volgende vereisten:

  1. U ontslaat binnen een periode van drie maanden;
  2. 20 of meer werknemers op grond van bedrijfseconomische redenen en;
  3. deze werknemers zijn werkzaam in 1 werkgebied van het UWV.

U heeft meer verplichtingen als sprake is van collectief ontslag. U moet namelijk tijdig melding doen van uw concrete voornemen van het collectieve ontslag bij de relevante vakbonden en het UWV. Bovendien geldt er een maand wachttijd tussen de melding en de beëindiging. Doel van deze regels is dat de vakbonden met u tot afspraken kunnen komen over een Sociaal Plan. Lukt het echter niet om tot afspraken te komen, dan kunt u de ontslagaanvraag toch doorzetten. U kunt dan bijvoorbeeld het Sociaal Plan met uw ondernemingsraad overeenkomen of bij afwezigheid van een ondernemingsraad zelf opstellen. Het opstellen van een Sociaal Plan is echter niet verplicht.

‘Bedrijfseconomische redenen’ is een verzamelbegrip. Er zijn 6 subcategorieën: (1) een slechte financiële positie, (2) werkvermindering, (3) organisatorische en/of technologische veranderingen, (4) staking van (een gedeelte van) de bedrijfsactiviteiten, (5) bedrijfsverhuizing of (6) vervallen loonkostensubsidie. Voor elk van deze gronden gelden andere vereisten ten aanzien van de onderbouwing.

Hoe wordt de drie maanden berekend? De telling van de 3 maanden start vanaf de eerste beëindigingshandeling, bijvoorbeeld de datum van indiening van de eerste ontslagaanvraag bij het UWV of de totstandkoming van de eerste beëindigingshandeling. Ook als u nog niet zeker weet of u het aantal van 20 gaat halen binnen de drie maanden, dient u melding te maken van een collectief ontslag.

Voor de telling van de 20 werknemers worden payrollwerknemers meegeteld, maar bijvoorbeeld niet de arbeidsovereenkomsten die van rechtswege eindigen, proeftijdontslagen en beëindiging vanwege seizoensarbeid. Vaststellingsovereenkomsten tellen wel mee voor het aantal, tenzij sprake is van een beëindiging om andere redenen dan bedrijfseconomische redenen.

Kunt u werknemers ontslaan als er geen sprake is van collectief ontslag? Ja, net zoals bij collectief ontslag gelden dan de gewone regels van het ontslagrecht, maar dan zonder de genoemde extra verplichtingen.

Let op dat u bij elke reorganisatie de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging tijdig om advies vraagt.

Verder is het van belang dat als u de NOW-regeling heeft aangevraagd, u over het tijdvak 18 maart tot en met 31 mei 2020 geen ontslagaanvraag mag indienen bij het UWV op grond van bedrijfseconomische redenen. Doet u dat wel, dan wordt er een ‘boete’ berekend. De NOW-regeling verbiedt u niet een vaststellingsovereenkomst te sluiten op grond van bedrijfseconomische redenen, maar als de loonsom niet in stand wordt gehouden ontvangt u minder subsidie.

Minister Koolmees heeft een verlenging van de NOW-regeling aangekondigd. In deze regeling zou het wel mogelijk zijn om een ontslagaanvraag in te dienen. Er komt mogelijk een omscholingsverplichting. Hoe deze regeling er uit gaat zien, is nog de vraag.

Heeft u vragen naar aanleiding van deze blog? Of heeft u de behoefte even te klankborden? Bel of mail mij gerust! Ariënne Inden: 06 – 12157059 of a.inden@mend.nl. Uiteraard kunt u ook contact opnemen met 1 van mijn collega’s van het Team Arbeidsrecht: Tally Opbroek, Maaike Hilhorst of Caroline Huizinga.

Ariënne Inden, partner/advocaat en MfN-gecertificeerd mediator